Forumi Zeri YT! » Shkencat sociale » Historia » Elita kombėtare »
Donika Kastrioti!

Share

avatar
Administrator
Administrator

Posted prej 10th January 2008, 23:12

Ishte gruaja e Skenderbeut dhe fatin e ka patur te njėjtė me shumė bashkeshorte te tjera njerezish shumė te famshem: ėshtė eklipsuar prej lavdise se tyre. Ėshtė mbajtur ne hije. Ėshtė terrur. Ka mpakur dhe zvogeluar dimensionet historike te saj. Bashke me to edhe vlerat qe ka mbartur. Madje njė nga pasurite qe mund t'u rikthehet shqiptareve kudo ku janė ėshtė personaliteti i Donika Kastriotit dhe cilėsitė qe ka misheruar. Gjergj Kastriotit kemi afro gjashtė shekuj qe i kthehemi dhe i rikthehemi, pėrherė duke zbuluar prej tij mesazhe tė reja. Edhe gjashtė shekuj apo gjashtedhjete nuk do t'i mungoje kjo pėrkujdesje. Por ajo padrejtesisht i ka munguar shoqes se tij te jetės, Donikes.

Me kėtė gjė nuk mund te mburremi ne kėtė vit te 600 vjetorit te lindjes se kryeheroit tonė, vit qe tashmė po shkon drejt mbylljes. Dymije e pesa nuk mund te ike pa kujtuar te munguaren e madhe dhe njė nga krijesat me madheshtore te femres shqiptare.

Disa muaj me pare ne njė leterkembim me Alesandro Kastriotin, njė nga pasardhesit e Skenderbeut, ky me rrefeu intimisht njė nga planet qe kishte bashke me motren Paola, avokate dhe vellane Xhulio, gjyqtar. Ata kishin ndėrmend te blinin bashkarisht njė jaht. Do ta perdornin pėr fundjava apo pėr te kaluar pushimet e vitit nėpėr Adriatik e Jon. Kėtė gjė e bėjnė shumė italiane, madje edhe prej atyre qe nuk banojne ne qytete buzė detit. Kurse dy vellezerit Kastrioti dhe motra e tyre jetojne ne Lece. Pra janė njerėz te lindur e te rritur me detin poshte dritares. Me kėtė rast kishin bėrė edhe njė liste te shkurter te emrave qe do t'i vinin jahtit. Midis tyre ishte edhe fjala Kroja (Kruja italisht) dhe Adronica (Donika shqip).

Kur ndėrtimi i anijes se vogėl turistike perfundoi dhe u leshua ne det pėr udhetimin e saj tė parė me mberriti me poste elektronike edhe emri i perzgjedhur nga te tre pasardhesit. Ishte Adronica. I kishin vėnė emrin e stergjyshes se tyre. Nuk kisha dyshuar se do tė fitonte, mes shumė variantesh te tjera, vetėm ai emėr i bukur. Besoja se kėshtu do tė ndodhte, sepse kisha ruajtur ne kujtese njė detaj nga njeri prej takimeve me te tre. Paola, motra e tyre, ne njė bisede kishte thėnė pak a shumė kėshtu "Kam kuptuar se Shqipėria deshiron ta shohe tė ardhmėn e saj e nisur nga tradita e vet dhe nga njė krenari e panenshtruar ndonjėherė, gjė qe e sheh tek vepra e Skenderbeut, por edhe e te gjithė shqiptareve. Madje dėshiroj te them edhe te krenarise se grave shqiptare, si Donika, e cila e shtrenguar nga ngjarjet e la vendlindjen e saj te dashur, por qe edhe ne trojet italike jetoi si shembull i njė shqiptareje".

E megjithė kėtė ndjenjė fisnike te Paola Kastriotit dhe te perkujdesit te te tre pasardhesve te saj dhe te Skenderbeut e mira Donika ėshtė njė e harruar e madhe edhe ne trungun e tyre familjar. Ne kėtė pemė gjenealogjike, te ndertuar me skrupulozitet pėr afro gjashteqind vite, kujtimi i saj ėshtė tepėr i rrallė. Mes qindra trashegimtareve ne mbi njezete breza ajo ėshtė ringjallur me emėr vetėm tre here. Ne pemen gjenealogjike te Kastrioteve masivisht e dhjetrafish ėshtė ruajtur ciklikisht emri Xhorxho (Gjergji) dhe Alesandro (Aleksander, pra Skenderbe, sepse turqisht Skender do tė thotė Aleksander).

Kėshtu edhe familja Kastrioti ne Itali ka bėrė pothuaj te njėjtėn gjė si edhe ne, shqiptarėt kėtej, ne trojet tona. Kemi mbetur borxh me te. I kemi hyrė padrejtesisht ne hak. Donika Kastrioti mes shqiptareve ne tė gjitha trojet e veta apo atje ku emigrojne, po ashtu edhe brenda shtetit tė tyre, ėshtė perpjekur te perjetesohet ne kujtimin e saj me ndonjė emėr rrugė. Ka disa qytete tek ne qe e kanė njė rrugė me emrin Donika Kastrioti. Mund te kėtė edhe ndonjė shkolle, nėse te tillė ka, sepse edhe ne paste nuk ėshtė ndonjė e dėgjuar. Sigurisht ne Muzeun Kombėtar apo ne atė te Krujes ajo citohet dhe paraqitet me pamjen e saj te vetme qe ka. Portretin e saj dhe ndonjė rradhė e gjen edhe ne disa libra shkollore. Veē vetėm kaq, c'ka ėshtė tepėr pak pėr shumė arsye. Mbi tė gjitha sepse ajo nuk ka qenė njė grua e rendomte, thjesht njė bashkshorte apo njė nene. Ose thjesht njė princeshe. Donika para se te ishte njė Kastriote ishte njė Komnene. Ajo ishte bija e princit te famshem Gjergj Arianiti, njerit prej prijesve me te medhenj te luftės kundėr pushtimit osman. Hipotezat ndonjėherė janė fare pa vend, siē ky qe po bėjmė tani: nė rast se nuk do tė kishte ekzistuar dhe vepruar ne histori Gjergj Kastriot Skenderbeu, njeriu te cilin do ta benim model e monument te rezistences se madhe ne shekullin e pesembedhjete ky do tė ishte Gjergj Arianiti, i jati i saj.

Ishte bije princi te famshem dhe liridashes Donika, pra ishte njė dukeshe. Lidhi kurore me Gjergj Kastriotin, kryekapedanin e Lidhjes Shqiptare, pothuaj njė mbret pa kurore, dhe u be princeshe. Ne gjuhėn e sotme protokollare Donika Kastrioti ishte gruaja e pare e Arberise. Sot pėr te marrė kėtė status ka ligje dhe pretendime, madje ca kohe pati edhe njė debat. Njė zonjė e pare ne njė vend te qyteteruar e hijeshon atė. Ato dinė t'u sherbejne me vetmohim shtresave te pambrojtura dhe ne politikėn moderne zonjat e para merren dukshėm me bamiresi. Dhe a e dini se te dhėna mjaft te terthorta, verifikimi i te cilave ėshtė dhunti e aftėsi e historianeve, sjellin deri ne kohėn tonė faktin se Donika Kastrioti bashke me dy princeshat e tjera te Mbreterise se Napolit, atje ku edhe emigroi me 1468, menjehere pas vdekjes se Skenderbeut, bėnte bamiresi pėr te vobegetit dhe sidomos fėmijėve jetime te ushtareve te vrarė ne lufte? Ne Napoli dhe ne Valencia, Spanje, ku jetoi, ajo nuk ishte njė grua e dores se dytė, por njė princeshe qe rrinte ne shoqėrinė e dy te tjerave, me te rendesishmet e fuqise se madhe mesdhetare te mesjetes, Mbreterise se Napolit. Ato ishin te njohura ne te gjithė hapėsirėn kontinentale, thirreshin "tri princeshat e trishtuara". Ishin qe te treja vejusha dinjitoze. Dy Xhovanat ishin bashkshortet e dy mbreterve atė bir dhe e treta ishte Donika jonė, e veja e Gjergj Kastriot Skenderbeut. Ato e therritnin mikeshen e tyre te ngushtė me emrin Skanalibeka. Edhe pse ne shqiptimin tingullor pak e deformuar kjo donte te thoshte Skenderbesha, e shoqja e Skenderbeut.

Donika Kastrioti, kjo e shquar e madhe dhe e terresuar nga vepra gjigande e bashkeshortit te saj si edhe nga pakujdesja e tė gjitha brezave te shqiptareve, ne mungese te Skenderbeut ka drejtuar shtetin. Ky drejtim nuk ishte pėr njė jave apo dy, sepse pesė apo gjashtė shekuj me pare koha ecte shumė me ngadalė se tani. Tė niseshe pėr njė beteje ne Berat, Oher, Sfetigrad e Diber, duhej te kalonin tufa te tera ditesh dhe javėsh. Ishin me muaj periudhat kur Gjergj Kastrioti pėr nevojat e rezistences se tij shkonte ne Republiken e Raguzes, Dubrovniku i sotėm, apo ne Itali, ne Pulia, Napoli dhe Rome.

Adronika nuk bėri jetė aq te qete ne emigrimin e saj te dhimbshem me djalin e saj te vetėm Gjonin dhe nipat e mbesat e vet. Njeri nga nipat e saj, vetėm njezetevjecar peshkop i qytetit te Izernias, i vdiq kur kishte bėrė vetėm njezete e tre vite jetė. Varri bashke me njė bazoreliev madheshtor qe e gjyshja i ka ngritur ne njė nga kishat mė me emėr te Napolit, "Santa Maria la Nova", ėshtė i denjė vetėm pėr shpirtin e saj tė madh si edhe klasin e lartė social qe kishte. Studjuesit thonė se gjyshja shpirtdhembshur i ka bėrė edhe njė varr madheshtor njė nipi tjetėr, sipas tyre te quajtur Alfons. Ky gjendet ne Manastirin Real San Trinidad ne Spanje.

Prej kėtyre varreve si monumente rrojne gjer ne ditet tona kujtimet e dy niperve te saj dhe te Skenderbeut, por ėshtė Donika ajo te cilės nuk i dihet ku e ka strehen e saj te fundit ne kėtė toke. Princesha nuk ka varr. Nuk i gjendet. Me saktė askush nuk e ka kėrkuar me kėmbėngulje, sepse ai me siguri ekziston. Edhe pėr heroin tonė kombėtar, Gjergj Kastriotin, dimė qe ka vdekur dhe ėshtė varrosur ne Lezhe, por pėr vendin e saktė se ku saktesisht ka shumė hipoteza. Kenaqim krenarinė tonė me faktin se kur qytetin e pushtuan turqit ushtarėt iu turren varrit te tij, e hapen dhe gjithsecili i mori nga njė eshter pėr ta mbajtur si hajmali e u bėrė sa fitimtar aq edhe i pavdekshem. Tė dy, Gjergjin dhe Doniken, i kemi te shkruar nė historinė tonė me kėtė mungese te pikellueshme.

Tė paktėn dimė ditelindjen e Skenderbeut dhe kėshtu te sigurtė shkencerisht i perkujtojme kėtė vit 600-vjetorin. Por Donikes jo vetėm nuk i dihet ku e ka varrin, por nuk i njihet as ditelindja dhe as ditevdekja. Dhe ishte njė shqiptare shumė e madhe. Ka dokumenta se si ne Shqipėrinė e rėnė pėrfundimisht nėn pushtimin osman qe nga trojet italike, ku princesha bėnte emigracionin e saj te trishtuar, u dėrgonte falas ngarkesa me grure bashkekombasve te vet.

Pėr ta nderuar siē e meriton ėshtė pak, shumė pak, njė emėr lagjeje pėr te apo ai jaht vetmitar qe sterniperit e saj e levizin nėpėr dallget e detit, tė atij deti te trazuar te cilin ajo e kaperxeu me djalin e saj vetėm dhjetė vjeē, ne atė fundshkurt 1468. Ndėrsa akoma kishte te gjallė ne sy fytyren e pajete te te shoqit, tingellimat e perzishme te kembanave dhe vajtimet e shqiptareve. Ndėrsa i gelltiste fshehurazi lotet dhe i mbyste ne gjoks. Nuk do tė kthehej me kurrė me ne Shqipėrinė e saj.



Shiko profilin e anėtarit http://www.zeriyt.net/


Mesazh (Faqja 1 e 1)

Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi