KRUJA

Vetem nË Lagjen e Vjetër Të Krujës, te duket se ora e se tashmes Ka mbetur nË Mesjetë. Gra QE thurin DHE endin nË vegjë, burra QE gdhendin drurin, punojnë bakrin, ildisin veshjet Kombëtare DHE, nË SAJE Të traditës SE Vjetër, mbajnë jeten nË kohët modern. Artizanati i harruar Rikthehet nË keto Kohe modern, Me shume se sa PËR vendasit, Per Të huajt.
Edhe PSE qyteti i Krujës Eshte i Ftohtë, rruga PËR Nga Kalaja zhurmonte Nga njerëzit DHE bisedat. Dëgjoje turistë Të Huaj Të shumtë QE nË Konfederates e gomave pyesnin kureshtarë PËR gjëra te ndryshme Të vjetra si DHE PËR Punime Artizanati apo veshje tradicionale tërheqëse, nË larmi ngjyrash, te ekzpozuara këndshëm. Pazari i Vjetër i Krujës plagë sic thirret Nga vendasit, Pazari i Derexhikut, shtrihet nË Të DY Anet e Rrugës Se Vjetër Të shtruar me kalldrëm QE Të con per ne kala. Ky pazar Ka ekzistuar QE nË Kohen e Skënderbeut. NE Derexhik, macja kalonte tjegull tjegull MBI nË Nje largësi MBI 7 kilometra Nga fshati Zahari Deri nË Picrrakë. Keshtu Thone gojëdhanat PËR pazarin e Vjetër Të Krujës, nË kulmin e lulëzimit Të tij, pikërisht nË Kohen e Skënderbeut. E tere rruga, QE lidhte DY fshatrat, nË Kahe Të kundërta Të Qytetit, përbëhej Nga dyqane nË Anet e SAJ.
Sic tregojnë, Pazari i Derexhikut Ka patur shume dyqane QE shtriheshin Nga Qendra e Qytetit e Deri nË hyrjen e Kalasë, por Tani ndodhen Rreth 30 dyqane, te cilat e kane pothuajse Të njëjtën strukture Ndërtimi, lartësi Të njëtrajtshme, CATI me tjegulla Të vjetra. Brenda Muret DHE Tavani Të veshura me dru, si DHE qepenat Nga Ana e Rrugës, ku reklamohen mallrat DHE Objekte tërheqëse. Derexhiku Ka ardhur gjithnjë Duka u zvogëluar, pak e Nga pak, Per Të mbetur sot Vetem Nje rrugicë QE bashkon Kohe krejtësisht te ndryshme. Pazari i Vjetër i rezistoi pushtimit turk PËR 500 Vjet, Per Të Qene nder qendrat kohërave rëndësishme Të zhvillimit tregtar. Nje Pjese e mire e Pazarit, Eshte djegur nË Kohen Kur Shqipëria sundohej Nga Ahmet Zogut. Superioritet mua, Per vite me Radhe, mbeti Nje relike e Qytetit DHE shfrytëzohej si Nje Pike turistike. I Vetmi restaurim QE i Eshte bere Pazarit, ishte me Rastin e 500-vjetorit Të vitlindjes SE Skënderbeut, pikërisht nË Vitin 1968. Por, kush viziton qytetin Historik Të Krujës, Me shume se sa historinë, Se pari bëjë Të sjellë ndërmend pazarin e Vjetër Ku sërish Tregtia po Gelon. Rruga QE Të con nË Kalanë e Skënderbeut, Eshte i Vetmi Kalim PËR Të Hyre nË historinë e lashtë Të Qytetit, ashtu DHE nË hulumtimin e traditës SE Vjetër Të artizanatit shqiptar. NE Derexhik Koha Ka mbetur tek Skënderbeu. NE kthinat e dyqaneve, sendet flasin me Konfederates e Vjetër. Dyqanet NE, QE Ende ruajnë arkitekturën e Vjetër, gjen sende Nga kohërave vjetrat e Deri tek kostumet Popullore MBI 20-vjeçare, plagë Pjese Të gomave. Tregtohen bizhuteri Artikuj Të vjetra, foto Të Marubit, ore Të shekullit Të XVIII-XIX, monedha Të kohërave te ndryshme, e gjithëfarë lloj sendesh QE PËR ish-poseduesit e gomave NUK KANE MË vlerë. Me shume se sa Nje rrugicë, Derexhiku ngjason me Nje krijohen në territore ku reliket e kane gjetur Vendin e duhur pe t'u ruajtur. Qëndrojnë aty me vite, nË pritje Të Nje koleksionisti apasionant PËR Kulturen shqiptare.
Zeja QE mban gjallë krutanët. Sipas tregtarëve, te huajt jane Të vetmit QE interesohen DHE blejnë keto "vjetërsira" .Vendasit i shohin me interes, por rrallë blejnë ndonjë të dërguar. Te Gjitha mallrat, QE tregtohen nË pazarin e Krujës, Jane Të banorëve Nga zonat përreth. Aty i sjellin DHE i shesin PËR Pese para tek tregtarët. Po PËR Pese para Shiten Edhe kostumet e vjetra Popullore. Tregtohen veshje Të Gruas Nga zona te ndryshme Të vendit, si e Zadrimes, e Matit, Shqiperise Se Mesme, Madje Edhe Të trevave Të Jugut. Te Gjitha keto lloj vjeshjesh jane origjinale. tregtarëve Sipas, Tregtia Ka Rene Pasi Jane Të rrallë vizitorët e Huaj nË KETE rrugicë. Por, NUK Eshte Vetem KY shqetësimi PËR tregtarin krutan. Para DISA Vitesh, ai KA tregtuar Nje mall më te mire. Veshjet Kombëtare Ishin kohërave mbajtura DHE Të Nje Kohe kohërave hershme. "Kush kishte PËR t'i shitur, i Shiti vite më parë, ndërsa Tani Kane mbetur shume pak Nga keto kostume". Modelet e qilimave, hekura i marrin DHE i thurin Sipas motiveve Të vjetra, ku Veçorisë Eshte gërshetimi i ngjyrës Se Zezë kohërave kuqen. Sipas gomave, This Eshte AJO QE pëlqehet Nga klientët DHE jo e Reja. Vetem nË Derexhik NUK KA kuptim moderniteti. Madje, Kete e Dinë mire Edhe vete krutanët. Para tre vjetësh, nË KETE pazar, Eshte provuar Të hapen dyqane parfumerie apo butikë. Por, menjëherë Të zotët e gomave i Kane mbyllur. NE Rast se Derexhiku ekzsiston Edhe sot, This Ka ardhur PËR faktin e Vetem Qe e vjetra Ketu sfidon Të rene. Rikonstruksioni i gomave gjithmonë behet dukë ruajtur Kete Vije Ndërtimi dhe karakteristika, ndaj DHE e Parë Nga Lart, Pazari i Vjetër Eshte Pjesa MË harmonike DHE tërheqëse e Qytetit.
Artizanati, Profesion nË zhdukje.
Punimi me Dorë Eshte e vetmja zeje QE mban shumicën e familjeve Të kësaj zone. Kohët modern harruan traditën. NE keto Kohe, te rralla Jane Vajzat Qe Mund Të qindisin plagë Të thurrin Nje qilim. Vetem nË Lagjen e Vjetër Të Krujës, te duket se ora e se tashmes Ka mbetur nË Mesjetë. Gra QE thurin DHE endin nË vegjë, burra QE gdhendin drurin, punojnë bakrin, ildisin veshjet Kombëtare DHE, nË SAJE Të traditës SE Vjetër, mbajnë jeten nË kohët modern. Artizanati i harruar Rikthehet nË keto Kohe modern, Me shume se sa PËR vendasit, Per Të huajt. Të Gjithe, me keqardhje, Thone QE mjeshtrat Jane larguar DHE NUK punojnë me mua. Shume Prej gomave, pohojnë QE Eshte shume e veshtire DHE e lodhshme Të punosh nË artizanant, nË Nje Kohe Kur Puna e gomave NUK vlerësohet. Aq me teper QE Tregtia KA RENE DHE Të paktë Jane ATA Të interesuar QE vijnë e blejnë, gjë QE KA shkaktuar DHE largimin e mjeshtrave apo DHE largimin e te Rinjve DHE Të rejave Nga profesionet artizanale. Shume Nga Punimet artizanale jane prodhime kallpe, plagë DHE imitime. Puna krijuese aplikohet Vetem nË Raste Kur njerëzit Duan gjëra Të cilat i kane Parë nË foto e Vende te ndryshme, Pra Te porositura. Artizanatet QE ushtrohen aktualisht Nga mjeshtrat e punës me Dorë Jane Punimet nË gur, kockë, mermer, tapetet DHE qilimat nË mbushur te leshtë, SI DHE Punimet ne baker e dru, kryesisht Objekte PËR mobilimin e shtëpisë. Dëshira, mjeshtre nË punimin e qilimave DHE tapeteve nË mbushur TE leshtë, - thotë se Puna i Ka ecur mire DHE Ndryshe Nga më parë, Edhe ne Shqipëri njerëzit Kane filluar Të preferojnë PËR mobilimin e shtëpisë qilimat DHE tapetet. Por AJO shqetësohet Pasi Mendon Se Te rinjtë DHE Të Rejat e Qytetit Të SAJ NUK KANE Dëshirë Të ushtrojnë profesionin e artizanatit ndaj KY Eshte Nje shqetësim PËR ATE vete. A Të Vije Nje Kohe QE UNE NUK bëjë Të Mund Të punoj unë, DHE kush bëjë ta trashëgojë Kete Profesion?!. Bujari, mjeshtër nË punimin e Gurit, kockës DHE mermerit, i Cili Ka Rreth 30 Vjet Qe ushtron Kete Profesion, thotë se NUK e Ka Të trashëguar por i Ka lindur Nga pasioni DHE gjithashtu Për Fëmijët e tij ai shprehet se: "per Tani Tani , une mendoj QE PËR ta Eshte Shume e rëndësishme Të studiojnë, DHE profesionin QE uNE KAM le ta trashëgojnë Nese bëjë Të Kene Dëshirë. NUK Eshte se UNE KAM fitime Të Medha ekonomike me punën QE Bej, Madje Eshte Shume e lodhshme, DHE bëjë Të fitoja Me shume po Të ushtroja profesionin tim Të Vjetër si marangoz, por une e Kam nisur KETE si Pune Të dyfishtë Nga Dëshira DHE pasioni . Tanimë Puna mjeshtërore artizanale, NUK Të JEP Dorë PËR Të përballuar Kerkesat e jetesës DHE ATA QE e ushtrojnë e bëjnë KETE gjë Vetem ngase NUK KANE mundësi Tjeter punësimi. "Të Vjen keq Të dëgjosh Dicka Të Tille, Pasi Të KESH Parë Nje galeri Të Tere me Vepra artizanale Të bukura, por ... Edhe PSE me shume mangësi DHE Probleme PËR Të cilat NUK e vret mendjen Njeri, Pazari i Derexhikut, grumbullon, pasuron tregun me mallra te ndryshme Të vjetra DHE te reja, si DHE Pret e përcjell vizitorë Të shumtë .