Forumi Zeri YT! » Shkencat Ekzakte » Kuriozitete »
‘Zbulimi’ i madh mbi alienėt

Share

avatar

Posted prej 11th April 2018, 00:15

‘Zbulimi’ i madh mbi alienėt


Jeta si kjo nė Tokė ndoshta ėshtė shumė mė rrallė dhe mė e ēmuar sesa mendohej mė parė. Arsyeja pėr kėtė janė rezultatet e studimeve tė reja shkencore, tė cilat treguan se njė nga elementet tė pėrfaqėsuara nė planetin tonė – fosfori, ėshtė jashtėzakonisht i rrallė nė univers.

Ky element luan njė rol kyē nė ruajtjen e energjisė nė qeliza dhe transferimin e saj, por edhe njė pjesė e shtyllės kurrizore kimike tė ADN-sė. Fosfori ndodh gjatė njė supernova – shpėrthimi i njė ylli masiv nė fund tė jetės sė saj

Megjithatė, tė dhėnat e reja tregojnė se supernova tipike nuk garanton kushtet e nevojshme pėr krijimin e fosforit.

“Transferimi i fosforit nė planetin e ri shpesh paraqet procesin e pasigurt”, thotė astronomi Jane Greaves nga Universitet i Cardiffit. “Ne besojmė se vetėm disa minerale qė janė tė pėrfshira fosfor, tė cilat kanė rėnė nė Tokė, ndoshta nga meteorėt, bėhen reaktive tė mjaftueshme pėr tė marrė pjesė nė krijimin e bio-molekula”, shtoi Dr. Greaves.

Hulumtuesit erdhėn nė kėto pėrfundime duke analizuar mbetjet e dy supernovat – Cassiopeia A (Cas a) dhe Mesjea 1 (Gaforrja Nebula). Ekipi shkencor pėrmes rrugės sė teleskopit nė ishujt Kanarie kėrkuan gjurmė tė fosforit dhe hekurit nė Mesjeu 1 – mbetjen e supernovės nga konstelacioni Demi nė largėsi 6,500 vite dritė.

Hulumtuesit nė njė studim tė mėparshėm ishin nė kėrkim tė gjurmėve tė fosforit nė Cassiopei A, njė mbetje e supernovės 11,000 vite drite larg nga Toka. Duke krahasuar rezultatet e kėtyre dy studimeve, shkencėtarėt kanė kuptuar se nė Mesjeu 1 ėshtė shumė mė pak fosfor se Cassiopeia A, e cila ishte njė surprizė e madhe, transmeton KosovaPress.

Zbulimet e reja u prezantuan nė javėn evropiane tė astronomisė nė Liverpul. Studiuesit do tė pėrpiqen pėr tė pėrcaktuar nėse mbetjet edhe nė supernovat tjera gjithashtu nuk kanė fosfor.



Shiko profilin e anėtarit


Mesazh (Faqja 1 e 1)

Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi